ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία

IMG_0100Τι είναι η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία (ΓΣΘ);

Αρκετές φορές όταν ακούμε την λέξη ‘ψυχοθεραπεία’ στο μυαλό μας έρχεται η λέξη ‘ψυχανάλυση’. Η ψυχανάλυση είναι μία από τις πολλές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις της οποίας ιδρυτής ήταν ο Freud. Κατά τις αρχές της δεκαετίας του ’60 η ψυχολογία και οι θεωρητικές της αρχές άρχισαν να υπόκεινται σε πειραματικούς ελέγχους σύμφωνα με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια προκειμένου να τεκμηριωθεί η αποτελεσματικότητα τους. Η γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία βρέθηκε ότι πληρεί τα κριτήρια για την επιστημονική της τεκμηρίωση σε αντίθεση με την ψυχανάλυση που υστερούσε επιστημονικών δεδομένων για την αποτελεσματικότητα της. Μέχρι σήμερα, η ΓΣΘ θεωρείται μία εξαιρετικά αποτελεσματική θεραπεία για ένα μεγάλο φάσμα ψυχικών διαταραχών.

Η γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία δίνει έμφαση στον τρόπο που το άτομο ερμηνεύει τα γεγονότα. Βασίζεται στην αρχή ότι οι σκέψεις που κάνουμε για τα πράγματα και οι πεποιθήσεις που έχουμε για τον εαυτό μας και τους άλλους, καθορίζουν το πώς θα αισθανθούμε αλλά και το πώς θα συμπεριφερθούμε σε κάθε κατάσταση. Είναι μία μέθοδος θεραπείας για να μιλήσεις σχετικά α) με το τι πιστεύεις για τον εαυτό σου και τους άλλους, β) με το τί επίδραση έχει η συμπεριφορά (αυτό που κάνουμε) στις σκέψεις και τα συναισθήματα μας.

DSC04327

Η ΓΣΘ θα σε βοηθήσει να αλλάξεις τον τρόπο που σκέφτεσαι και ερμηνεύεις τις καταστάσεις και το τί κάνεις ώστε να μπορείς να διαχειρίζεσαι τις αρνητικές καταστάσεις. Αυτές οι αλλαγές θα σε κάνουν να αισθανθείς καλύτερα. Η θεραπεία επικεντρώνεται στο ‘εδώ και τώρα’ – τις παρούσες δυσκολίες και τα προβλήματα. Αντί να δίνει έμφαση στο ‘γιατί’ κάποια πράγματα συνέβησαν στο παρελθόν, εστιάζει στους τρόπους ώστε να βρεθεί ο λόγος που αυτή η δυσφορία διατηρείται στο ‘τώρα’ και πώς μπορεί αυτό να βελτιωθεί και να αλλάξει.

Σε ποιες περιπτώσεις βοηθάει;

Άγχος, κατάθλιψη, πανικός, φοβίες, στρες, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, μετατραυματική διαταραχή, διπολική διαταραχή, σχιζοφρένεια, διατροφικές διαταραχές, απώλεια-πένθος. Επίσης, βοηθάει άτομα τα οποία έχουν δυσκολίες με την διαχείριση του θυμού τους, χαμηλή αυτοεκτίμηση, χρόνιες διαπροσωπικές δυσκολίες, ή προβλήματα υγείας και χρόνιες σωματικές παθήσεις.

Πόσο αποτελεσματική είναι η ΓΣΘ;

Είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για καταστάσεις που εμπερικλείουν συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης, καθώς και σε μία πληθώρα άλλων διαταραχών.

Δυσκολίες με την ΓΣΘ

Η ΓΣΘ δεν είναι απλά μια ‘γρήγορη’ θεραπεία. Ο θεραπευτής είναι ένας καθοδηγητής και υποστηρικτής του θεραπευτικού πλάνου που συμφωνήσατε μαζί, αλλά δεν μπορεί να επιτύχει τους στόχους για εσάς. Αν προσέρχεστε με πολύ πεσμένη διάθεση, μπορεί στην αρχή να είναι δύσκολο να συγκεντρωθείτε και να κινητοποιηθείτε και για αυτό το λόγο, κάθε θεραπευτικό πλάνο είναι εξατομικευμένο στις ανάγκες του θεραπευόμενου.

Πώς μπορώ να αξιοποιήσω στο έπακρο την θεραπεία;

Ανάλογα με την δυσκολία που αντιμετωπίζετε μπορείτε να ζητήσετε από τον θεραπευτή να σας προτείνει έξτρα βιβλία αυτοβοήθειας, τα οποία θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε την διαδικασία της θεραπείας αλλά και να ενημερωθείτε με περισσότερες λεπτομέρειες για την δυσκολία που αντιμετωπίζετε. Επίσης, είναι καλό να είστε προετοιμασμένοι για κάθε συνεδρία σκεπτόμενοι τι μάθατε στην προηγούμενη συνεδρία και σημειώνοντας αυτά που θα θέλατε να συζητηθούν στην επόμενη συνεδρία. Ακόμα, ένας άλλος τρόπος να μεγιστοποιήσετε τα οφέλη της θεραπείας, είναι να φέρετε την θεραπευτική διαδικασία στην καθημερινότητα σας. Έτσι, η καταγραφή καταστάσεων στην καθημερινότητα, θα βοηθήσει περισσότερο τον θεραπευτή να κατανοήσει τις δυσκολίες που περνάτε, αλλά και εσάς ώστε να γίνετε περισσότερο ενήμεροι για τις σκέψεις σας μέσω της αυτοπαρατήρησης.

Βασικά συστατικά της θεραπείας

Ο θεραπευτής χρησιμοποιεί εξατομικευμένα κάθε θεραπευτικό πλάνο για κάθε ψυχολογική διαταραχή ξεχωριστά. Η διαμόρφωση ενός ‘ψυχολογικού χάρτη’ για τα αίτια έναρξης και διατήρησης των προβλημάτων, είναι πολύ σημαντική ώστε να υπάρξει μια δυνατή θεραπευτική σχέση, στοχοθέτηση, θεραπευτικό πλάνο και επιλογή από μία πληθώρα παρεμβάσεων για το πρόβλημα.

Αναποφασιστικότητα για την θεραπεία;

Δεν χρειάζεται να δεσμευτείτε για συγκεκριμένο αριθμό συνεδριών. Κάποιοι θεραπευόμενοι συνειδητοποιούν ότι ένας αριθμός συνεδριών είναι αρκετός με αποτέλεσμα να σταματάνε την θεραπεία μόλις πραγματοποιηθούν οι αρχικοί στόχοι.

Δείτε την θεραπεία ως πείραμα: Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να γνωρίζετε εκ των προτέρων αν η θεραπεία θα σας βοηθήσει σίγουρα, αλλά αξίζει να γνωρίζετε ότι έχει βοηθήσει πολλούς ανθρώπους ανά τον κόσμο.

Συνειδητοποιείστε ότι δεν υπάρχει μεγάλο ρίσκο. Αν δείτε ότι δεν σας βοηθάει όσο θα θέλατε, μπορείτε να σταματήσετε. Θα ήταν ωραίο να δοκιμάσετε να κάνετε κάτι που μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην ζωή σας.

Είναι λογικό να έχετε ενδοιασμούς καθώς ίσως νιώθετε απελπισμένοι. Αν πιστεύετε ότι τίποτα δεν μπορεί να σας κάνει να αισθανθείτε καλύτερα, τότε μπορεί να κάνετε λάθος.

Δεξιότητες που αποκτούνται μέσω της ΓΣΘ

  • Εκμάθηση στρατηγικών για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στην καθημερινότητα και επίτευξη στόχων.
  • Ενίσχυση της αυτοεκτίμησης.
  • Κατανόηση των τωρινών δυσκολιών, των αιτιών τους και τους παράγοντες διατήρησης τους στην παρούσα φάση.
  • Κατανόηση των φαύλων κύκλων αρνητικών σκέψεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών για τον εαυτό μας και τους άλλους.
  • Εκμάθηση δεξιοτήτων ώστε να σκεφτόμαστε ρεαλιστικά και να αμφισβητούμε τις αρνητικές αυτόματες σκέψεις που μας προκαλούν δυσφορία και άγχος.
  • Αντιμετώπιση μη βοηθητικών συμπεριφορών όπως η απομόνωση, η αποφυγή και η αναβλητικότητα.
  • Εκμάθηση στο πώς να είναι κάποιος διεκδικητικός στην καθημερινότητα και πώς να διεκδικεί καλύτερα τις ανάγκες του στις σχέσεις.
  • Εκμάθηση στρατηγικών ώστε να αποφεύγονται οι υποτροπές και να γίνεται σχεδιασμός μακροχρόνιων και διατηρήσιμων στόχων.
  • Τελικός στόχος: Ο θεραπευόμενος να γίνει ο θεραπευτής του εαυτού του.

Τι να περιμένετε στην θεραπεία

DSC04305Σίγουρα μην περιμένετε να ξαπλώσετε σε κάποιον καναπέ ή ντιβάνι! Ο χώρος που θα δουλεύουμε έχει διαμορφωθεί ώστε να βλεπόμαστε πρόσωπο με πρόσωπο καθισμένοι σε αναπαυτικές πολυθρόνες.

Αν συμφωνήσουμε να ξεκινήσουμε την συνεργασία μας, θα διαπιστώσετε ότι παρόλο που η ψυχοθεραπεία είναι θεραπεία διά λόγου, η γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία είναι θεραπεία διά λόγου και πράξης και καθόλου ‘τεμπέλικη’. Θα χρησιμοποιούμε συχνά σημειώσεις και διαγράμματα ώστε να κατανοείτε πλήρως κάθε βήμα της θεραπευτικής διαδικασίας αλλά και του τί ακριβώς σας ενοχλεί, τί το διατηρεί και με ποιόν τρόπο μπορεί να ξεπεραστεί. Στην αρχή θα εντοπίσουμε την δυσκολία σας και στην συνέχεια θα συμφωνήσουμε πάνω σε κάποιους στόχους. Μαζί θα διερευνήσουμε αρνητικά μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς και θα δούμε τρόπους όπου θα μπορούμε να αξιολογήσουμε τις αρνητικές σκέψεις και τις μη βοηθητικές συμπεριφορές.

© Copyright - ΜΙΧΑΛΗΣ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟΣ